സ്ത്രീകളുടെ ചിന്തകള്, കഴിവുകള്, ആശങ്കകള്, നിര്ദേശങ്ങള് എന്നിവ സ്ഥാപിക്കാന് ഇടം നല്കുന്നവയാണ് ഫേസ്ബുക്ക്, ട്വിറ്റര്, ഇന്സ്റ്റാഗ്രാം തുടങ്ങിയ സോഷ്യല് മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള്. ഇത് ഐഡന്റിറ്റി രൂപപ്പെടുത്തുന്നതില് വളരെയധികം സഹായിക്കുന്നു. യൂട്യൂബും ഫേസ്ബുക്കും കാഴ്ചകളുടെ എണ്ണം, സബ്സ്ക്രൈബര്മാര് തുടങ്ങിയ നിബന്ധനകളും വ്യവസ്ഥകളും അടിസ്ഥാനമാക്കി സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങള് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നതിനാല്, ഇപ്പോള് നിരവധി സ്ത്രീകള് ഈ സോഷ്യല് മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് പണം സമ്പാദിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശ പ്രശ്നങ്ങള് പൊതുജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയില്പ്പെടുത്തുന്നതിനും ലിംഗനീതിക്കായുള്ള പ്രതിബദ്ധത വര്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് നയരൂപകര്ത്താക്കളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമുള്ള ശക്തമായ ഒരു മാര്ഗമാണിതെന്ന് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സൈബര് കുറ്റകൃത്യം
സോഷ്യല് മീഡിയയുടെ സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോള് സൈബര് കുറ്റകൃത്യം, പിന്തുടരല്, ട്രോളിംഗ്, ഭീഷണിപ്പെടുത്തല് തുടങ്ങിയ ചില പദങ്ങള് സുപരിചിതമാണ്. സോഷ്യല് മീഡിയ/സോഷ്യല് നെറ്റ്വര്ക്കിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളുടെ ഉപയോഗത്തിലെ വന് വളര്ച്ച സൈബര് കുറ്റവാളികള്ക്ക് നിയമവിരുദ്ധ പ്രവര്ത്തനങ്ങളില് ഏര്പ്പെടാന് എളുപ്പം സാഹചര്യമൊരുക്കിയിരിക്കുന്നു. അതിനാല്, പെണ്കുട്ടികളും സ്ത്രീകളും ഈ സോഷ്യല് മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്, വളരെ ശ്രദ്ധാപൂര്വം ഉപയോഗിക്കുകയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയുകയും സോഷ്യല് മീഡിയയുടെ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ സെന്സിറ്റീവ് പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചും ബോധവാന്മാരായിരിക്കുകയും വേണം. സൈബര് സ്റ്റാക്കിംഗ്, വിദ്വേഷ പ്രസംഗം, അശ്ലീലം തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങളിലുള്ള സൈബര് കുറ്റകൃത്യങ്ങള് നേരിടാന് സ്ത്രീകള്ക്ക് കൂടുതല് സാധ്യതയുണ്ട്.
അടുത്തിടെ നിരവധി കേസുകളില്, നിരവധി വനിതാ മാധ്യമപ്രവര്ത്തകര് ഓണ്ലൈന് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളില് ഭീഷണികള് നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്.ഡി.ടി.വിയുടെ നിധി റസ്ദാന് അടുത്തിടെ ട്വിറ്ററില് തനിക്ക് വധഭീഷണി ലഭിച്ചതായി പറഞ്ഞു. മറ്റൊരു സംഭവത്തില്, 2018 ഏപ്രിലില്, സ്വതന്ത്ര പത്രപ്രവര്ത്തക റാണ അയൂബിനെ 2018 ഏപ്രില് 20-ന് ട്വീറ്റില് തെറ്റായി ഉദ്ധരിച്ചതിന് ശേഷം കൂട്ടബലാത്സംഗവും വധഭീഷണിയും ലഭിച്ചു. വാസ്തവത്തില്, 2016-ല് ഗുജറാത്ത് ഫയല്സ് എന്ന പുസ്തകം പുറത്തിറക്കിയതു മുതല് അവര് കടുത്ത പീഡനം നേരിടുന്നുണ്ട്. അവരുടെ ഫോണ് നമ്പറും താമസ വിലാസവും ഓണ്ലൈനില് ചോര്ന്നുവെന്നും അതിനുശേഷം ഭീഷണി സന്ദേശങ്ങള് നിറഞ്ഞുവെന്നും അവര് വ്യക്തമാക്കി. സ്ഥിതി വളരെ ഗുരുതരമായതിനാല് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ അവരുടെ കേസ് ഏറ്റെടുത്തു, അന്താരാഷ്ട്ര പത്രപ്രവര്ത്തക സംഘടനകള് ഇന്ത്യന് സര്ക്കാരിനോട് അവരുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി വാദിച്ചു.
സ്ത്രീകള്ക്കെതിരായ ഓണ്ലൈന് ഭീഷണികളിലെ അസാധാരണമായ വളര്ച്ച രാജ്യത്തെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ കുറയ്ക്കുന്നു. സോഷ്യല് മീഡിയ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം 2019-ലെ NCRB റിപ്പോര്ട്ട് പ്രകാരം, സൈബര് കുറ്റകൃത്യങ്ങള്ക്ക് കീഴില് 44,546 കേസുകള് രജിസ്റ്റര് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, ഇത് 2018-നെ അപേക്ഷിച്ച് രജിസ്ട്രേഷനില് 63.5% കൂടുതലാണ് (27,248 കേസുകള്). 2019-ല്, രജിസ്റ്റര് ചെയ്ത സൈബര് കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ 60.4% വഞ്ചനയുടെ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെയുള്ളതായിരുന്നു (44,546 കേസുകളില് 26,891), തുടര്ന്ന് ലൈംഗിക ചൂഷണം 5.1% (2,266 കേസുകള്) രജിസ്റ്റര് ചെയ്യുകയും 4.2% (1,874 കേസുകള്) ഉപയോഗിച്ച് അപകീര്ത്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
'cybercrime.gov.in' എന്ന പേരില് ഒരു വെബ്സൈറ്റ് ഉണ്ട്, ഇരകള്ക്കും / പരാതിക്കാര്ക്കും സൈബര് കുറ്റകൃത്യ പരാതികള് ഓണ്ലൈനായി റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യാന് പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിനുള്ള ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഒരു സംരംഭമാണ് ഈ പോര്ട്ടല്. സ്ത്രീകള്ക്കും കുട്ടികള്ക്കുമെതിരായ സൈബര് കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലാണ് ഈ പോര്ട്ടലിന്റെ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ. ഈ പോര്ട്ടലില് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്ന പരാതികള് നിയമ നിര്വഹണ ഏജന്സികള്/പോലീസ് എന്നിവര് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. 'സൈബര് അവബോധം' എന്ന ടാബിന് കീഴില്, 'സൈബര് സുരക്ഷ: പൗരന്മാര്ക്കുള്ള അവബോധം' സൈബര് സുരക്ഷ, ഐഡന്റിറ്റി മോഷണം, സോഷ്യല് മീഡിയ തട്ടിപ്പുകള്, ഓണ്ലൈന് ബാങ്കിംഗ് തട്ടിപ്പുകള്, സുരക്ഷക്കുള്ള പൊതുവായ നുറുങ്ങുകള്, സംഭവം റിപ്പോര്ട്ടിംഗ് എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാന് കഴിയും. സോഷ്യല് മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള് സ്വയം പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനും അവരുടെ വിവരങ്ങള് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും എല്ലാവരും പാലിക്കേണ്ട ചില പ്രധാന നുറുങ്ങുകള് നല്കിയിരിക്കുന്നു:
λസോഷ്യല് നെറ്റ്വര്ക്കിംഗ് സൈറ്റുകളില് അപരിചിതരില് നിന്നുള്ള സൗഹൃദ അഭ്യര്ഥനകള് സ്വീകരിക്കരുത്.
λമൂന്നാം കക്ഷി ആപ്ലിക്കേഷനുകള് ഡൗണ്ലോഡ് ചെയ്യരുത്.
λസോഷ്യല് മീഡിയയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാന് സൈബര് കഫേകള് ഉപയോഗിക്കരുത്.
λഅപമാനകരമായ ഉള്ളടക്കം പോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ സൈബര് കുറ്റകൃത്യത്തിന് ഇരയായി എന്ന് തോന്നുകയോ ചെയ്താല് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യുക.
സോഷ്യല് മീഡിയ
ഉപയോഗത്തില് ജാഗ്രത!
സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളില് ശ്രദ്ധയും ഉത്തരവാദിത്വവും ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും വിവേചനത്തെയും സ്റ്റീരിയോടൈപ്പുകളെയും വെല്ലുവിളിക്കുന്നതിനും സോഷ്യല് മീഡിയക്ക് കഴിവുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും സോഷ്യല് മീഡിയ ഉപയോഗം മൂലം സമയനഷ്ടം സംഭവിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് സ്വയം വിലയിരുത്തുന്നത് നല്ലതാകും. വീട്ടമ്മമാരായ സ്ത്രീകളില് നല്ലൊരു ശതമാനം ഇന്സ്റ്റാഗ്രാം റീല്സ് കണ്ടു സമയം പാഴാക്കുന്നവരാണ്. 'എ ഡേ ഇന് മൈ ലൈഫ്' എന്ന തലക്കെട്ടില് തന്റെ സാധാരണ ജീവിതത്തിലെ ഒരു ദിവസം ക്യാമറയില് പകര്ത്തി റീല്സ് ആക്കി ഷെയര് ചെയ്യുന്ന വീട്ടമ്മമാര് ധാരാളം. ട്രെന്ഡ് അനുസരിച്ച് കണ്ടന്റ് ക്രിയേറ്റ് ചെയ്യുമ്പോള് കേവലം വരുമാന മാര്ഗം എന്നതിലുപരി എന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തിലെ സ്വകാര്യത താനുണ്ടാക്കുന്ന കണ്ടന്റ് സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നും മറ്റുള്ളവര്ക്ക് ഉപകാരപ്രദമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ചിന്തിക്കുന്നത് അനിവാര്യമാണ്.
സോഷ്യല് മീഡിയയിലെ റീല്സ് പോലെ വേഗത്തില് മാറുന്ന ദൃശ്യവിവരങ്ങള് നിരന്തരം കാണുമ്പോള്, മസ്തിഷ്കം സ്ഥിരമായ ഉത്തേജനത്തിന് അടിമയായി പോകുന്നു. ഓരോ പുതിയ വീഡിയോയും ചെറിയ സന്തോഷം നല്കുന്ന ഡോപമിന് സ്രവിക്കുമ്പോള്, മനസ്സ് അടുത്തുള്ള, അതിലും രസകരമായ മറ്റൊരു ഉള്ളടക്കത്തെ തേടി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്ന ഈ പതിവ്, ശ്രദ്ധയുടെ ദൈര്ഘ്യം ക്രമേണ കുറച്ചുകൊണ്ട്, പഠനം, വായന, ദൈര്ഘ്യമേറിയ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് എന്നിവയില് കേന്ദ്രീകരിക്കാന് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നു.
തുടര്ച്ചയായ ഈ ചെറിയ സന്തോഷ അനുഭവങ്ങള്, മസ്തിഷ്കത്തെ തല്ക്ഷണ ഫലങ്ങള് തേടുന്ന ഒരു സ്വഭാവത്തിലേക്ക് പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി പരിശ്രമം, ദീര്ഘകാല ലക്ഷ്യങ്ങള്, പഠനം പോലുള്ള പ്രവൃത്തികളില് ക്ഷമയോടെ തുടരാനുള്ള മനോവികാരം ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ശ്രദ്ധയില്ലായ്മ, ചിതറുന്ന ചിന്ത, പ്രോക്രാസ്റ്റിനേഷന് (പ്രവൃത്തിയില് താമസം) എന്നിവ ഇതിന്റെ അനിവാര്യ ഫലങ്ങളായി മാറുന്നു.
സോഷ്യല് മീഡിയയുടെ വര്ധിച്ചുവരുന്ന ഉപയോഗത്തോടെ, FOMO (Fear Of Missing Out) എന്ന വാക്ക് 2013-ല് ഓക്സ്ഫോര്ഡ് ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടുവില് ചേര്ത്തു. ഇത് ഒരാളുടെ ജീവിതത്തില് ഗണ്യമായ മാനസിക സമ്മര്ദത്തിന് കാരണമാകും. മറ്റുള്ളവര് നിങ്ങളെക്കാള് കൂടുതല് രസകരവും മികച്ച ജീവിതവും അനുഭവിക്കുന്നു എന്നോ അല്ലെങ്കില് മികച്ച കാര്യങ്ങള് അനുഭവിക്കുന്നു എന്നോ ഉള്ള തോന്നലിനെയാണ് നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ഭയം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഫേസ്ബുക്ക്, ഇന്സ്റ്റാഗ്രാം പോലുള്ള സോഷ്യല് മീഡിയ സൈറ്റുകള് ഇത് പലപ്പോഴും വര്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതിനാല് ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതത്തിനു സോഷ്യല് മീഡിയയില് ചിലവഴിക്കുന്ന സമയത്തില് നാമോരോരുത്തരും കര്ശനമായ നിയന്ത്രണം സ്വയം പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഹാഷ് ടാഗ്
വിവരങ്ങള്/വാര്ത്തകള് വേഗത്തില് പ്രചരിപ്പിക്കാന് സോഷ്യല് മീഡിയ സഹായിക്കുന്നു. നിരവധി കേസുകള് ഇരകള് സോഷ്യല് മീഡിയയിലൂടെ വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, ഉപയോക്താക്കള് അത് ഏറ്റെടുത്ത് പങ്കുവെച്ചു, ട്വീറ്റ് ചെയ്തു, ഹാഷ് ടാഗ് ചെയ്തു, തല്ഫലമായി ഇരകള്ക്ക് നീതി നേടിക്കൊടുത്തു. ഇന്ന്, ഹാഷ് ടാഗ് ആക്ടിവിസത്തിന്റെ പ്രതീകമായിട്ടുണ്ട്, ഇവ സ്ത്രീകള്ക്കെതിരായ അക്രമവും ക്രൂരതയും ഇല്ലാതാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളാണ്. ലൈംഗിക അക്രമം തടയുന്നതിനും ലിംഗപരമായ സ്റ്റീരിയോടൈപ്പുകള് തകര്ക്കുന്നതിനും ഹാഷ് ടാഗ് പ്രസ്ഥാനത്തെ വഴിതിരിച്ചുവിടുന്നതിനും അനുഭവങ്ങള് പങ്കിടുന്നതിനുമുള്ള ശക്തമായ ഒരു വേദിയാണ് സോഷ്യല് മീഡിയ. ഹാഷ് ടാഗ് ആക്ടിവിസം സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളില് പൊതുജന ശ്രദ്ധ ആകര്ഷിക്കുന്നതിനും മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളില് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്യപ്പെടാത്ത വിഷയങ്ങളുടെ ദൃശ്യപരത വര്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്ത്രീ ജീവിതത്തില് സോഷ്യല് മീഡിയ സ്വാധീനം
പല പെണ്കുട്ടികളും സ്ത്രീകളും പൊതുവെ സെലിബ്രിറ്റികളെ അവരുടെ സോഷ്യല് മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകള് വഴി പിന്തുടരുന്നു. മിക്കപ്പോഴും അവര് സ്വയം സെലിബ്രിറ്റികളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയും അവരെപ്പോലെ കാണപ്പെടാന് ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശരീരത്തിലെ അസംതൃപ്തിയും സോഷ്യല് മീഡിയയും തമ്മില് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് സമൂഹത്തില് ആത്മാഭിമാനവും സ്ഥാനവും നിര്ണയിക്കാന് ഒരു ചിത്രത്തിന് ലഭിക്കുന്ന ലൈക്കുകളുടെ എണ്ണത്തെ വളരെയധികം ആശ്രയിക്കുന്ന പെണ്കുട്ടികള്ക്ക്. ഇത് വളരെ ഗുരുതരമായ മാനസികാരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങള്ക്ക് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. സോഷ്യല് മീഡിയ സ്ത്രീകളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണം, ഇപ്പോള് സ്ത്രീകള് ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യാന് ഭയമില്ലാത്തവരാണ് എന്നതാണ്. കാരണം, സോഷ്യല് മീഡിയയിലൂടെ ആളുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാല് അവര്ക്ക് ഒരിക്കലും ഏകാന്തത അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല.
(ലേഖിക ഖത്തര് മിനിസ്ട്രി ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെല്ത്തില് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റീഷ്യന് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റാണ്)
